USTAWA z dnia 12 września 2002 r.
o elektronicznych instrumentach płatniczych
Rozdział 1 Przepisy ogólne
Art. 1.
1. Ustawa określa zasady wydawania i używania elektronicznych instrumentów
płatniczych, w tym instrumentów pieniądza elektronicznego, prawa i obowiązki
stron umów o elektroniczne instrumenty płatnicze oraz zasady tworzenia,
organizacji, działalności oraz nadzoru, a także likwidacji instytucji pieniądza
elektronicznego.
2. 2. Przepisów ustawy nie stosuje się do elektronicznych instrumentów
płatniczych używanych przez banki w celu realizowania wzajemnych płatności w
między-bankowych systemach rozliczeniowych.
3. Jeśli wydawca kart płatniczych jest jednocześnie ich akceptantem i umowa nie
przewiduje możliwości akceptacji tych kart poza własną siecią wydawcy, przepisy
ustawy stosuje się tylko w zakresie ochrony posiadacza i wykonywania obowiązków
informacyjnych wobec Narodowego Banku Polskiego, zwanego dalej „NBP”.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) agent rozliczeniowy - bank bądź inną osobę prawną zawierające z akceptantami
umowy o przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów
płatniczych,
2) akceptant - przedsiębiorcę, który zawarł z agentem rozliczeniowym umowę o
przyjmowanie zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych,
3) bankomat - urządzenie umożliwiające posiadaczowi lub użytkownikowi karty
płatniczej podejmowanie gotówki lub dodatkowo dokonywanie innych operacji,
4) elektroniczny instrument płatniczy - każdy instrument płatniczy, w tym z
dostępem do środków pieniężnych na odległość, umożliwiający posiadaczowi
dokonywanie operacji przy użyciu elektronicznych nośników informacji lub
elektroniczną identyfikację posiadacza niezbędną do dokonania operacji, w
szczególności kartę płatniczą lub instrument pieniądza elektronicznego,
5) instytucja pieniądza elektronicznego - inną niż bank osobę prawną działającą
w formie spółki akcyjnej, utworzoną i działającą na podstawie zezwolenia
właściwych władz lub przepisów prawa, której przedmiotem działania jest
prowadzenie we własnym imieniu i na własny rachunek działalności polegającej na
wydawaniu do dyspozycji i wykupie pieniądza elektronicznego oraz rozliczanie
transakcji dokonywanych przy użyciu instrumentów pieniądza elektronicznego,
6) instrument pieniądza elektronicznego - urządzenie elektroniczne, na którym
jest przechowywany pieniądz elektroniczny, w szczególności kartę elektroniczną
zasilaną do określonej wartości,
7) karta płatnicza - kartę w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29
sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. Nr 126, poz. 1070, Nr 141,
poz. 1178, Nr 144, poz. 1208, Nr 153, poz. 1271, Nr 169, poz. 1385 i 1387 i Nr
241, poz. 2074, z 2003 r. Nr 50, poz. 424, Nr 60, poz. 535, Nr 65, poz. 594, Nr
228, poz. 2260 i Nr 229, poz. 2276 oraz z 2004 r. Nr 64, poz. 594, Nr 68, poz.
623 i Nr 91, poz. 870), zwanej dalej „Prawem bankowym”;
8) kod identyfikacyjny - poufny numer, hasło lub inne oznaczenie posiadacza,
które łącznie z danymi zawartymi na elektronicznym instrumencie płatni-czym
służą do elektronicznej identyfikacji posiadacza,
9) operacja - wypłatę gotówki, wydanie polecenia przelewu lub polecenia zapłaty
albo dokonanie zapłaty przy użyciu elektronicznego instrumentu płat-niczego,
10) pieniądz elektroniczny - pieniądz elektroniczny w rozumieniu art. 4 ust. 1
pkt 5 Prawa bankowego;
11) posiadacz - osobę fizyczną, osobę prawną lub inny podmiot, które na
podstawie umowy o elektroniczny instrument płatniczy dokonują w swoim imieniu i
na swoją rzecz operacji określonych w umowie,
12) użytkownik karty płatniczej - osobę fizyczną upoważnioną przez posiadacza do
dokonywania w imieniu i na rzecz posiadacza operacji określonych w umowie,
której dane identyfikacyjne są umieszczone na karcie płatniczej,
13) zestawienie operacji - wykaz operacji dokonanych przy użyciu elektronicznego
instrumentu płatniczego w okresie rozliczeniowym, przyjętym przez wydawcę do
rozliczenia z posiadaczem z tytułu dokonanych operacji oraz należnych wydawcy
opłat i prowizji, udostępniany posiadaczowi po zakończeniu okresu
rozliczeniowego,
14) krajowa instytucja pieniądza elektronicznego - instytucję pieniądza
elektronicznego mającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
15) zagraniczna instytucja pieniądza elektronicznego - instytucję pieniądza
elektronicznego mającą siedzibę za granicą,
16) oddział zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego - jednostkę
organizacyjną zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego wykonującą w jej
imieniu i na jej rzecz wszystkie lub niektóre rodzaje działalności wynikające z
zezwolenia udzielonego tej instytucji, przy czym wszystkie jednostki
organizacyjne danej zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego
odpowiadające powyższym cechom, utworzone na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, uważa się za jeden oddział,
17) system autoryzacji i rozliczeń - podlegające prawu polskiemu prawne
po-wiązania pomiędzy agentem rozliczeniowym, akceptantami i wydawcami
elektronicznych instrumentów płatniczych, w ramach których określa się wspólne
zasady przyjmowania zapłaty przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych
i rozliczeń z tego tytułu.
Art. 3.
1. Umowę o elektroniczny instrument płatniczy pomiędzy wydawcą a posiadaczem
zawiera się w formie pisemnej. Wymóg formy pisemnej nie dotyczy umowy o
instrument pieniądza elektronicznego na okaziciela.
2. Umowa o elektroniczny instrument płatniczy powinna określać w szczególności:
1) strony umowy,
2) rodzaj udostępnianego elektronicznego instrumentu płatniczego i urządzeń, z
których może korzystać posiadacz, dokonując operacji przy użyciu tego
instrumentu,
3) rodzaje operacji, które można dokonywać przy użyciu elektronicznego
instrumentu płatniczego,
4) terminy wykonywania przez wydawcę zleceń posiadacza,
5) określenie ograniczeń w dokonywaniu operacji, jeżeli umowa je przewiduje,
6) terminy wykonywania przez posiadacza zobowiązań z tytułu operacji dokonanych
przy użyciu elektronicznego instrumentu płatniczego oraz z tytułu należnych
wydawcy opłat i prowizji lub spłaty należności,
7) rodzaj i wysokość opłat i prowizji oraz warunki ich zmian,
8) zasady rozliczeń z tytułu operacji w walutach obcych oraz wskazanie
stosowanych kursów walut,
9) zasady obliczania odsetek,
14) 10) zasady, tryb i terminy składania oraz rozpatrywania reklamacji,
11) okres, na jaki została zawarta umowa, i warunki jej przedłużania,
12) sposób, termin i ważne powody wypowiedzenia warunków umowy przez wydawcę,
13) sposób postępowania w przypadku utraty elektronicznego instrumentu
płat-niczego.
3. Termin wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 2 pkt 12, nie może być krótszy niż
miesiąc.
4. Do umowy o elektroniczny instrument płatniczy dołącza się wzór podpisu
posiadacza lub użytkownika karty płatniczej, w przypadku gdy posługiwanie się
takim instrumentem wymaga użycia podpisu posiadacza lub użytkownika karty
płatniczej.
Art. 4.
Rozwiązanie umowy o elektroniczny instrument płatniczy może nastąpić za
wypowiedzeniem przez którąkolwiek ze stron, z tym że wydawca może umowę
wypowie-dzieć tylko z ważnych powodów określonych w umowie.
Art. 5.
Posiadacza nie obciążają operacje dokonane przy użyciu elektronicznego
instrumentu płatniczego, których zlecenia nie potwierdził, z zastrzeżeniem art.
28 ust. 1 i 6 oraz art. 32 ust. 2.
Art. 6.
Roszczenia z tytułu umowy o elektroniczny instrument płatniczy przedawniają się
z upływem 2 lat.
Art. 7.
Wydawca elektronicznego instrumentu płatniczego obowiązany jest ogłaszać w
miejscu prowadzenia działalności lub przy użyciu innych środków publicznego
komunikowania, w sposób ogólnie dostępny:
1) stosowane stawki oprocentowania,
2) wysokość pobieranych opłat i prowizji.
Rozdział 2 Agent rozliczeniowy i akceptant
Art. 8.
1. Umowa pomiędzy agentem rozliczeniowym a akceptantem o przyjmowanie za-płaty
przy użyciu elektronicznych instrumentów płatniczych powinna określać w
szczególności:
1) rodzaje elektronicznych instrumentów płatniczych, przy użyciu których można
dokonywać operacji u akceptanta,
2) stosowane procedury, w tym procedury bezpieczeństwa, oraz obowiązki
akceptanta w związku z dokonywaniem operacji,
3) termin i sposób zapłaty przez agenta rozliczeniowego akceptantowi,
4) przyczyny odmowy przez akceptanta przyjęcia zapłaty przy użyciu
elektronicznego instrumentu płatniczego.
2. Agent rozliczeniowy odpowiada wobec akceptanta za uznanie jego rachunku kwotą
wynikającą z operacji na zasadach i w terminach określonych w umowie, o której
mowa w ust. 1.
Art. 9.
Odmowa przyjęcia zapłaty przez akceptanta, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 4,
mo-że nastąpić w szczególności w przypadku:
1) nieważności elektronicznego instrumentu płatniczego,
2) zastrzeżenia elektronicznego instrumentu płatniczego,
3) niezgodności podpisu na elektronicznym instrumencie płatniczym z podpisem na
dokumencie obciążeniowym,
4) odmowy okazania dokumentu stwierdzającego tożsamość przez posiadacza lub
użytkownika w przypadku określonym w art. 10 ust. 1, albo stwierdzenia
posługiwania się elektronicznym instrumentem płatniczym przez osobę
nieuprawnioną,
5) niemożności uzyskania akceptacji dokonania operacji.
Art. 10.
1. Akceptant może żądać, aby posiadacz elektronicznego instrumentu płatniczego
lub użytkownik karty płatniczej okazał dokument stwierdzający tożsamość, w razie
uzasadnionych wątpliwości co do jego tożsamości.
2. Akceptant może zatrzymać elektroniczny instrument płatniczy, o ile przewiduje
to umowa, o której mowa w art. 8 ust. 1, w przypadku:
1) nieważności elektronicznego instrumentu płatniczego,
2) zastrzeżenia elektronicznego instrumentu płatniczego,
3) niezgodności podpisu na elektronicznym instrumencie płatniczym z podpisem na
dokumencie obciążeniowym,
4) posługiwania się elektronicznym instrumentem płatniczym przez osobę
nie-uprawnioną,
5) otrzymania polecenia zatrzymania elektronicznego instrumentu płatniczego od
agenta rozliczeniowego.
3. Akceptant jest obowiązany do zachowania procedur bezpieczeństwa określonych w
umowie, o której mowa w art. 8 ust. 1, a w szczególności do nieudostępniania
danych o posiadaczu lub użytkowniku osobom nieuprawnionym oraz do
niedopuszczenia do nieprawidłowego użycia lub do skopiowania elektronicznego
instrumentu płatniczego.
Art. 11.
Akceptant oznacza miejsce, w którym prowadzi działalność, w sposób
umożliwiają-cy jednoznaczne określenie, przy użyciu jakich elektronicznych
instrumentów płatniczych można dokonywać u niego operacji.
Art. 12.
Agent rozliczeniowy rozpatruje reklamacje dotyczące operacji kwestionowanych
przez wydawcę w sposób i terminach określonych w umowie, o której mowa w art. 8
ust. 1, z tym że w przypadku operacji dokonanych na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej rozpatrywanie reklamacji przez agenta rozliczeniowego nie może trwać
dłużej niż 90 dni.
Art. 13.
1. Agenci rozliczeniowi obowiązani są przekazywać do NBP następujące informacje
o:
1) liczbie akceptantów,
2) liczbie urządzeń akceptujących elektroniczne instrumenty płatnicze,
3) liczbie i wartości przeprowadzonych transakcji,
4) zarejestrowanych próbach przeprowadzenia i przeprowadzonych transakcjach
mających na celu naruszenie lub obejście przepisów prawa albo reguł uczciwego
obrotu.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP, określi, w drodze rozporządzenia sposób, szczegółowy zakres i
terminy realizacji obowiązku, o którym mowa w ust. 1, kierując się potrzebą
zapewnienia NBP danych niezbędnych do dokonywania okresowych ocen rozliczeń
pieniężnych.
Rozdział 3 Karty płatnicze
Art. 14.
1. Przez umowę o kartę płatniczą wydawca karty płatniczej zobowiązuje się wobec
posiadacza karty płatniczej do rozliczania operacji dokonanych przy użyciu karty
płatniczej, a posiadacz zobowiązuje się do zapłaty kwot operacji wraz z
należnymi wydawcy kwotami opłat i prowizji lub do spłaty swoich zobowiązań na
rachunek wskazany przez wydawcę.
2. Umowę, o której mowa w ust. 1, zawiera się na czas oznaczony.
3. Umowę, o której mowa w ust. 1, w której strony nie określą czasu jej
obowiązywania uważa się za zawartą na okres 2 lat.
Art. 15.
1. Podmioty niebędące bankami obowiązane są zgłosić do NBP zamiar rozpoczęcia
działalności polegającej na wydawaniu kart płatniczych, w terminie co najmniej
miesiąca przed jej rozpoczęciem.
2. Dokonując zgłoszenia, podmioty, o których mowa w ust. 1, obowiązane są
przedłożyć następujące informacje:
1) nazwę (firmę), siedzibę i zakres prowadzonej działalności ze szczególnym
uwzględnieniem rodzajów kart płatniczych, które zamierza wydawać,
2) w przypadku spółki kapitałowej lub komandytowo-akcyjnej, także wskazanie
wspólników lub akcjonariuszy posiadających co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu
wspólników lub walnym zgromadzeniu.
3. Podmioty, o których mowa w ust. 1, obowiązane są także do informowania o
każdej zmianie w zakresie informacji wymaganych do dokonania zgłoszenia.
4. Wydawcy kart płatniczych obowiązani są przekazywać do NBP następujące
informacje o wydawanych przez siebie kartach płatniczych:
1) rodzaje i liczbę wydawanych kart płatniczych,
2) liczbę operacji dokonanych przy ich użyciu oraz ich wartość,
3) liczbę udostępnianych bankomatów, liczbę przeprowadzonych za ich
po-średnictwem operacji i ich wartość,
4) zarejestrowane próby przeprowadzenia i przeprowadzone transakcje zmierzające
do naruszenia lub obejścia przepisów prawa albo reguł uczciwego obrotu.
5. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP, określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy
realizacji obowiązku, o którym mowa w ust. 4, kierując się potrzebą zapewnienia
NBP danych niezbędnych do dokonywania okresowych ocen rozliczeń pieniężnych.
Art. 16.
1. Posiadacz jest obowiązany do:
1) przechowywania karty płatniczej i ochrony kodu identyfikacyjnego, z
zachowaniem należytej staranności,
2) nieprzechowywania karty płatniczej razem z kodem identyfikacyjnym,
3) niezwłocznego zgłoszenia wydawcy utraty lub zniszczenia karty płatniczej,
4) nieudostępniania karty płatniczej i kodu identyfikacyjnego osobom
nieuprawnionym.
2. Postanowienia ust. 1 stosuje się także do użytkownika karty płatniczej.
Art. 17.
Wydawca jest właścicielem wydanej przez siebie karty płatniczej.
Art. 18.
Posiadacz może odstąpić od umowy o kartę płatniczą w terminie 14 dni od dnia
otrzymania pierwszej karty płatniczej, o ile nie dokonał żadnej operacji przy
użyciu tej karty. W takim przypadku wydawca zwraca posiadaczowi kwotę
poniesionych opłat. Wydawca może obciążyć posiadacza kosztami związanymi z
wydaniem karty płatniczej, w zakresie przewidzianym w umowie.
Art. 19.
1. W umowie o kartę płatniczą wydawca może zastrzec prawo do zmiany, bez zgody
posiadacza, limitów i ograniczeń dotyczących kwot dokonywanych operacji,
określonych w umowie, w przypadku nieterminowej spłaty należności przez
posiadacza lub stwierdzenia zagrożenia ich terminowej spłaty.
2. W przypadku dokonania zmian, o których mowa w ust. 1, wydawca jest
obowiązany niezwłocznie poinformować o tym posiadacza.
Art. 20.
1. Karta płatnicza może być używana wyłącznie przez osobę, której dane
identyfikacyjne zostały umieszczone na karcie płatniczej.
2. Umowa o kartę płatniczą może przewidywać, że karta płatnicza będzie używana
przez użytkownika karty płatniczej, określając jednocześnie sposób korzystania z
niej.
Art. 21.
1. Wydanie karty następuje po zawarciu umowy o kartę płatniczą. Do chwili jej
wydania wydawca ponosi odpowiedzialność za szkodę wynikającą z użycia karty
przez osobę nieuprawnioną.
2. Przy zawarciu umowy wydawca powiadamia posiadacza o warunkach, terminie i
miejscu wydania karty płatniczej.
Art. 22.
1. Wydawca jest obowiązany przyjmować przez całą dobę zgłoszenia posiadaczy lub
użytkowników kart płatniczych o utracie lub zniszczeniu karty płatniczej,
dokonywane przy wykorzystaniu dostępnych środków komunikowania. Wydawca jest
obowiązany do prowadzenia rejestru zgłoszeń utraty lub zniszczenia karty,
zawierającego dane o numerze karty, osobie zgłaszającej, okolicznościach wraz ze
wskazaniem daty, godziny i minuty przyjęcia zgłoszenia.
2. Wydawca potwierdza przyjęcie zgłoszenia w sposób określony w umowie o kartę
płatniczą.
Art. 23.
Wydawca informuje posiadacza o sposobie oznaczenia akceptantów oraz bankomatów i
innych miejsc, w których może dokonywać operacji przy użyciu karty płatniczej.
Art. 24.
1. Wydawca udostępnia posiadaczowi zestawienia operacji w sposób i w terminach
określonych w umowie o kartę płatniczą.
2. Zestawienie, o którym mowa w ust. 1, udostępnia się nie rzadziej niż raz w
miesiącu.
Art. 25.
Wydawca jest obowiązany do wprowadzenia procedur tworzenia i udostępniania kodu
identyfikacyjnego uniemożliwiających poznanie kodu przez osoby nieuprawnione.
Art. 26.
Posiadacz i użytkownik karty płatniczej, dokonując zapłaty przy użyciu karty
płatniczej, obowiązani są okazać, na żądanie akceptanta, dokument stwierdzający
tożsamość.
Art. 27.
1. Posiadacz jest obowiązany zgłosić wydawcy niezgodności w zestawieniu
operacji, o którym mowa w art. 24, dotyczące w szczególności:
1) kwestionowanych operacji ujętych w zestawieniu,
2) błędu lub innych nieprawidłowości w przeprowadzeniu rozliczenia
- w terminie określonym w umowie o kartę płatniczą, który nie może być krótszy
niż 14 dni od dnia otrzymania zestawienia.
2. Posiadacz jest obowiązany niezwłocznie zgłosić wydawcy nieotrzymanie
zestawienia operacji w ustalonym w umowie terminie.
3. Zgłoszenia posiadacza, o których mowa w ust. 1 i 2, powinny być rozpatrzone
niezwłocznie.
Art. 28.
1. Posiadacza obciążają operacje dokonane przez osoby, którym udostępnił kartę
płatniczą lub ujawnił kod identyfikacyjny.
2. O ile umowa nie przewiduje inaczej, posiadacza obciążają operacje dokonane z
użyciem utraconej karty płatniczej do czasu zgłoszenia wydawcy jej utraty, do
kwoty stanowiącej równowartość w złotych 150 euro. Ograniczenie to nie dotyczy
operacji, do których doszło z winy posiadacza lub użytkownika, a w szczególności
gdy nie dopełnił on obowiązków określonych w art. 16 ust. 1 lub w art. 27 ust.
1. Posiadacza nie obciążają operacje dokonane z użyciem utraconej karty
płatniczej, jeżeli ich dokonanie nastąpiło wskutek nienależytego wykonania
zobowiązania przez wydawcę lub akceptanta. Postanowienia umowne mniej korzystne
dla posiadacza są nieważne.
3. Równowartość, o której mowa w ust. 2, oblicza się według średniego kursu euro
ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w dniu dokonania zgłoszenia.
4. Posiadacza obciążają operacje dokonane po zgłoszeniu, o którym mowa w art.
22, jeżeli doszło do nich z winy umyślnej jego lub użytkownika. Postanowienia
umowy o kartę płatniczą mniej korzystne dla posiadacza są nieważne.
5. Posiadacza nie obciążają operacje, z zastrzeżeniem ust. 6, jeżeli karta
płatnicza została wykorzystana bez fizycznego przedstawienia i elektronicznej
identyfikacji posiadacza lub bez złożenia przez niego własnoręcznego podpisu na
dokumencie obciążeniowym. Użycie kodu identyfikacyjnego nie wystarcza do
obciążenia posiadacza zakwestionowaną przez niego operacją, chyba że został
złożony bezpieczny podpis elektroniczny zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18
września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz.U. Nr 130, poz. 1450 oraz z 2002
r. Nr 153, poz. 1271).
6. O ile umowa o kartę płatniczą przewiduje taką możliwość, posiadacza obciążają
operacje dokonane na odległość, mimo iż karta płatnicza została wykorzystana bez
fizycznego przedstawienia.
Rozdział 4 Usługi bankowości elektronicznej
Art. 29.
Przez umowę o usługi bankowości elektronicznej:
1) bank zobowiązuje się do zapewnienia dostępu do środków pieniężnych
zgromadzonych na rachunku za pośrednictwem urządzeń łączności przewodowej lub
bezprzewodowej wykorzystywanych przez posiadacza, a także do wykonywania
operacji lub innych czynności zleconych przez posiadacza,
2) posiadacz upoważnia bank do obciążania jego rachunku kwotą dokonanych
operacji oraz należnymi bankowi opłatami i prowizjami albo zobowiązuje się do
zapłaty należności na rachunek wskazany przez bank, w określonych terminach.
Art. 30.
Umowa o usługi bankowości elektronicznej, powinna zawierać postanowienia, o
których mowa w art. 3 ust. 2, oraz określać:
1) zasady elektronicznej identyfikacji posiadacza,
2) zasady postępowania posiadacza w związku ze zleceniem dokonywania operacji
oraz korzystania z innych usług określonych w umowie.
Art. 31.
Bank, świadcząc usługi na podstawie umowy o usługi bankowości elektronicznej,
obowiązany jest do:
1) zapewnienia posiadaczowi bezpieczeństwa dokonywania operacji, z zachowaniem
należytej staranności oraz przy wykorzystaniu właściwych rozwiązań technicznych,
2) udostępniania posiadaczowi informacji o dokonanych operacjach i
zrealizowanych z tego tytułu rozliczeniach oraz pobranych opłatach i prowizjach,
w terminach i w sposób określony w umowie,
3) niezwłocznego poinformowania o odmowie lub braku możliwości wykonania
zleconej operacji z przyczyn niezależnych od banku.
Art. 32.
1. Posiadacz jest obowiązany do nieujawniania informacji o działaniu
elektronicznego instrumentu płatniczego udostępnionego w ramach umowy o usługi
bankowości elektronicznej, których ujawnienie może spowodować brak skuteczności
mechanizmów zapewniających bezpieczeństwo zlecanych operacji.
2. Posiadacza obciążają operacje dokonane przez osoby, którym udostępnił
informacje, o których mowa w ust. 1. Przepisy art. 28 stosuje się odpowiednio.
Art. 33.
Zlecenia posiadacza dotyczące dokonania operacji przez bank mogą zostać odwołane
tylko przed ich wykonaniem.
Art. 34.
Posiadacz zgłasza bankowi zastrzeżenia do udostępnianych informacji, o których
mowa w art. 31 pkt 2, w sposób i w terminach określonych w umowie. Przepisy art.
27 stosuje się odpowiednio.
Art. 35.
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do spółdzielczych kas
oszczędnościowo- kredytowych w zakresie, w jakim odrębne przepisy upoważniają je
do tego rodzaju działalności.
Rozdział 5 Wydawcy pieniądza elektronicznego
Art. 36.
1. Instytucja pieniądza elektronicznego może być utworzona i prowadzić
działalność w formie spółki akcyjnej na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru
Bankowego, zwanej dalej „KNB”.
2. Do spółki akcyjnej, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu
spółek handlowych, chyba że ustawa stanowi inaczej.
3. Nadzór nad instytucjami pieniądza elektronicznego jest sprawowany przez KNB
na zasadach określonych w niniejszym rozdziale.
4. Zezwolenie na utworzenie i prowadzenie działalności przez instytucję
pieniądza elektronicznego może ustalać warunki, na jakich ono obowiązuje.
5. Wydając zezwolenie, o którym mowa w ust. 4, KNB kieruje się względami ochrony
interesu klientów zainteresowanej instytucji pieniądza elektronicznego lub
oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego, a w szczególności
potrzebą zapewnienia bezpiecznego i stabilnego zarządzania instytucją.
Art. 37.
1. Założycielami instytucji pieniądza elektronicznego w formie spółki akcyjnej
mogą być osoby prawne lub fizyczne, z tym że założycieli nie może być mniej niż
3.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się do instytucji pieniądza elektronicznego,
której założycielem jest krajowa instytucja pieniądza elektronicznego lub
zagraniczna instytucja pieniądza elektronicznego.
Art. 38.
1 Akcje instytucji pieniądza elektronicznego mogą być obejmowane jedynie za
wkłady pieniężne.
2 Obejmowane akcje muszą być w całości pokryte przed zarejestrowaniem spółki lub
podwyższeniem kapitału spółki.
3. Przedstawiony przez założycieli plan działalności instytucji pieniądza
elektronicznego na okres co najmniej 3 lat powinien wskazywać, że instytucja ta
będzie w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec klientów.
Art. 39.
Do postępowania przy wydawaniu zezwolenia na utworzenie i prowadzenie
działalności oraz do funkcjonowania instytucji pieniądza elektronicznego stosuje
się odpowiednio przepisy art. 21-22c, 25-27, 30-31 i art. 33-42 Prawa bankowego,
z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
Art. 40.
Wnoszony przez założycieli instytucji pieniądza elektronicznego kapitał
zakładowy, nie może być niższy od równowartości w złotych 1 000 000 euro,
obliczanej według średniego kursu ogłaszanego przez NBP, obowiązującego w dniu
wydania zezwolenia.
Art. 41.
Do podejmowania i prowadzenia działalności na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej przez instytucje pieniądza elektronicznego mające siedzibę na
terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim
Obszarze Gospodarczym, wykonywania nad tymi instytucjami nadzoru oraz
podejmowania i prowadzenia działalności przez krajowe instytucje pieniądza
elektronicznego w krajach będących członkami Unii Europejskiej lub Europejskiego
Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronami umowy o Europejskim Obszarze
Gospodarczym stosuje się odpowiednio przepisy Prawa bankowego odnoszące się do
instytucji kredytowych.
Art. 42.
Celem nadzoru nad instytucjami pieniądza elektronicznego jest zapewnienie:
1) wywiązywania się przez instytucje pieniądza elektronicznego z zobowiązań
podjętych w wyniku wydawania pieniądza elektronicznego,
2) zgodności działalności instytucji pieniądza elektronicznego z przepisami
ustawy, statutem, decyzją o wydaniu zezwolenia na utworzenie i prowadzenie
działalności oraz innymi decyzjami i przepisami wydanymi na podstawie ustawy.
Art. 43.
1. W ramach nadzoru KNB może zalecić w szczególności:
1) podjęcie środków koniecznych do zapewnienia właściwego poziomu ochrony
interesów klientów instytucji pieniądza elektronicznego,
2) podjęcie środków koniecznych do osiągnięcia i przestrzegania norm, o których
mowa w ustawie oraz w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 48,
3) zwiększenie funduszy własnych.
2. Czynności podejmowane w ramach nadzoru polegają w szczególności na:
1) badaniu wypłacalności, płynności płatniczej i wyników ekonomicznych
osiąganych przez instytucje pieniądza elektronicznego,
2) dokonywaniu oceny finansowej instytucji pieniądza elektronicznego.
3. Czynności kontrolne podejmowane są przez inspektorów nadzoru bankowego po
okazaniu upoważnienia wydanego przez Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego.
4. Czynności, o których mowa w ust. 3, mogą być wykonywane ponadto przez
upoważnionych biegłych rewidentów po okazaniu upoważnienia wydanego przez
Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego. 5. Instytucja pieniądza
elektronicznego jest obowiązana:
1) zawiadomić KNB o podjęciu i zaprzestaniu działalności,
2) umożliwić upoważnionym osobom podejmowanie czynności, o których mowa w ust.
2,
3) niezwłocznie zawiadamiać KNB o środkach, jakie zostaną podjęte w celu
usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w ramach nadzoru, oraz stosować się do
wydanych decyzji lub zaleceń.
Art. 44.
1. W razie niewykonywania zaleceń dotyczących prowadzenia działalności z
naruszeniem prawa lub statutu KNB może:
1) nakładać na członków zarządu instytucji pieniądza elektronicznego
każdo-razowo kary pieniężne do wysokości trzykrotnego miesięcznego wynagrodzenia
brutto członka zarządu odpowiedzialnego za stwierdzone nieprawidłowości,
wyliczonego na podstawie wynagrodzenia przysługującego za ostatnie 3 miesiące
przed nałożeniem kary,
2) nałożyć na instytucję pieniądza elektronicznego karę finansową w wysokości do
1 000 000 złotych.
2. Kara, o której mowa w ust. 1 pkt 1, nie może być nałożona, jeżeli od
uzyskania przez KNB wiadomości o prowadzeniu działalności z naruszeniem prawa
lub statutu upłynęło więcej niż 6 miesięcy albo jeżeli od popełnienia tego czynu
upłynęło więcej niż 2 lata.
3. Kwoty wyegzekwowane przez KNB z tytułu kar, o których mowa w ust. 1, stanowią
dochód budżetu państwa i podlegają egzekucji w trybie przepisów o postępowaniu
egzekucyjnym w administracji.
Art. 45.
1. Instytucja pieniądza elektronicznego, w zakresie wykonywanej działalności
gospodarczej innej niż wydawanie pieniądza elektronicznego, może wyłącznie:
1) świadczyć ściśle powiązane z wydawaniem pieniądza elektronicznego usługi
finansowe i niefinansowe, takie jak wykonywanie funkcji operacyjnych i innych
funkcji pomocniczych, a także wydawać oraz administrować innymi środkami
płatniczymi, z wyłączeniem prowadzenia działalności kredytowej w jakiejkolwiek
formie oraz
2) przechowywać dane na nośnikach elektronicznych w imieniu innych podmiotów lub
instytucji publicznych.
2. Instytucja pieniądza elektronicznego nie może posiadać udziałów lub akcji w
innych podmiotach, z wyjątkiem przypadku, gdy podmioty takie wykonują funkcje
operacyjne lub inne funkcje pomocnicze związane z pieniądzem elektronicznym
wydawanym lub dystrybuowanym przez tę instytucję pieniądza elektronicznego oraz
w przypadku, o którym mowa w art. 37 ust. 2.
Art. 46.
Instytucja pieniądza elektronicznego nie może przyjmować w celu zarobkowym pod
tytułem zwrotnym środków pieniężnych oraz gromadzić tych środków, w
szczególności przyjmować środków pieniężnych podlegających zwrotowi oraz
prowadzić rachunków tych środków.
Art. 47.
1. Fundusze własne instytucji pieniądza elektronicznego obejmują:
1) w instytucji pieniądza elektronicznego w formie spółki akcyjnej - wpłacony i
zarejestrowany kapitał zakładowy oraz kapitał zapasowy i kapitały rezerwowe,
2) w oddziale zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego - wpłacony i
zarejestrowany kapitał przeznaczony na działalność oddziału zagranicznej
instytucji pieniądza elektronicznego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
3) niepodzielony zysk z lat ubiegłych,
4) pozycje pomniejszające, które stanowią:
a) akcje własne posiadane przez instytucję pieniądza elektronicznego, wycenione
według cen nabycia, pomniejszone o odpisy spowodowane trwałą utratą ich
wartości,
b) wartości niematerialne i prawne,
c) niepokryta strata z lat ubiegłych, w tym również strata w trakcie
zatwierdzania,
d) strata na koniec okresu sprawozdawczego, obliczona narastająco od początku
roku obrotowego.
2. Instytucja pieniądza elektronicznego jest obowiązana utrzymywać:
1) fundusze własne na poziomie nie niższym niż równowartość w złotych kwoty
określonej w art. 40, obliczonej w złotych według średniego kursu ogłaszanego
przez NBP obowiązującego w dniu sprawozdawczym,
2) fundusze własne na poziomie nie niższym niż 2% wartości wydanego przez tę
instytucję pieniądza elektronicznego w obiegu,
3) współczynnik wypłacalności na poziomie co najmniej 2%.
3. Wartość pieniądza elektronicznego w obiegu oblicza się jako większą z
wartości:
1) zobowiązań finansowych ogółem z tytułu pieniądza elektronicznego
pozo-stającego w obiegu na koniec okresu sprawozdawczego,
2) średniej wartości zobowiązań z tytułu pieniądza elektronicznego na koniec
ostatnich 6 miesięcy lub w przypadku instytucji pieniądza elektronicznego
prowadzącej działalność krócej niż 6 miesięcy - średniej wartości przewidywanych
zobowiązań z tego tytułu na koniec pierwszych 6 miesięcy działalności, ujętych w
planie działalności, który winien zostać skorygowany na żądanie KNB.
4. Współczynnik wypłacalności instytucji pieniądza elektronicznego oblicza się
jako wyrażony w procentach stosunek funduszy własnych instytucji pieniądza
elektronicznego do wartości pieniądza elektronicznego w obiegu.
5. W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 2, instytucja
pieniądza elektronicznego obowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym KNB.
Art. 48.
Kierując się potrzebą zapewnienia stabilnej i ostrożnej działalności instytucji
pieniądza elektronicznego oraz zabezpieczenia ich przed ryzykiem rynkowym
wynikają-cym z wydawania pieniądza elektronicznego, minister właściwy do spraw
instytucji finansowych, po zaciągnięciu opinii KNB, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) zasady ostrożnościowe, określające dopuszczalne ryzyko w działalności
instytucji pieniądza elektronicznego oraz zakres ich stosowania,
2) rodzaje instrumentów finansowych i zasady inwestowania w nie środków z tytułu
zobowiązań podjętych w wyniku wydawania pieniądza elektronicznego oraz inne
zasady ograniczania ryzyka.
Art. 49.
1. Instytucja pieniądza elektronicznego jest obowiązana przekazywać do KNB
zbadane roczne sprawozdanie finansowe wraz z opinią i raportem biegłego
rewidenta w ciągu 15 dni od dnia ich zatwierdzenia oraz z odpisem uchwały o
zatwierdzeniu sprawozdania finansowego.
2. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w przeprowadzonym na zlecenie
instytucji pieniądza elektronicznego badaniu sprawozdania finansowego, KNB może
zobowiązać instytucję pieniądza elektronicznego do zlecenia biegłym rewidentom
zbadania prawidłowości i rzetelności sprawozdań finansowych oraz kontroli ksiąg
rachunkowych. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, koszty tego badania
ponosi instytucja pieniądza elektronicznego.
3. Zlecenie badania określonego w ust. 1 może zostać udzielone także
bezpośrednio przez KNB. Koszty badania ponosi wówczas NBP. KNB ma prawo
wniesienia zastrzeżeń do wyników badań, o których mowa w ust. 1 i 2. Jeżeli w
wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono nieprawidłowości, koszty tego badania
ponosi instytucja pieniądza elektronicznego.
4. Biegły rewident przeprowadzający badanie sprawozdań finansowych instytucji
pieniądza elektronicznego jest obowiązany niezwłocznie powiadomić KNB o
ujawnionych faktach wskazujących na:
1) podejrzenie popełnienia przestępstwa,
2) naruszenie przepisów regulujących działalność instytucji pieniądza
elektronicznego,
3) istnienie przesłanek dla wyrażenia opinii negatywnej na temat sprawozdania
finansowego instytucji pieniądza elektronicznego lub odmowy wyrażenia tej
opinii.
Art. 50.
Przepisów niniejszego rozdziału, w zakresie sprawowania nadzoru, nie stosuje się
do instytucji pieniądza elektronicznego, jeśli maksymalna kwota umieszczona na
instrumencie pieniądza elektronicznego nie przekracza równowartości w złotych 75
euro, obliczanej według średniego kursu ogłaszanego przez NBP obowiązującego w
dniu jego wydania, całkowite zobowiązania finansowe instytucji pieniądza
elektronicznego z uwzględnieniem wydanego, a niewykupionego przez nią pieniądza
elektronicznego, w każdym czasie, nie przekraczają równowartości w złotych 150
000 euro oraz spełniony jest jeden z poniższych warunków:
1) pieniądz elektroniczny służy jako środek płatniczy używany przez podmioty
powiązane ze sobą organizacyjnie,
2) pieniądz elektroniczny służy jako środek płatniczy używany wyłącznie na
obszarze gminy, w której siedzibę ma instytucja pieniądza elektronicznego.
Art. 51.
1. Suma wierzytelności instytucji pieniądza elektronicznego oraz udzielonych
przez tę instytucję zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego
podmiotu lub podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie nie może
przekroczyć limitu koncentracji wierzytelności, który wynosi:
1) 20% funduszy własnych instytucji pieniądza elektronicznego - w przypadku gdy
którykolwiek z tych podmiotów jest w stosunku do tej instytucji podmiotem
dominującym lub zależnym albo jest podmiotem zależnym od podmiotu dominującego
wobec tej instytucji,
2) 25% funduszy własnych instytucji pieniądza elektronicznego - w przypadku gdy
podmioty te nie są podmiotami powiązanymi z tą instytucją, w sposób określony w
pkt 1.
2. Suma wierzytelności instytucji pieniądza elektronicznego oraz udzielonych
przez tę instytucję zobowiązań pozabilansowych, przekraczających 10% funduszy
własnych tej instytucji w stosunku do podmiotów, o których mowa w ust. 1, nie
może być wyższa niż 800% tych funduszy.
3. Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli:
1) stroną zobowiązaną wobec instytucji pieniądza elektronicznego jest: Skarb
Państwa, NBP, Europejski Bank Centralny, rządy lub banki centralne państw
członkowskich Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju,
z wyłączeniem państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje
zadłużenie zagraniczne w ciągu ostatnich 5 lat,
2) stroną zobowiązaną wobec instytucji pieniądza elektronicznego jest bank lub
instytucja pieniądza elektronicznego mająca siedzibę w państwie członkowskim
Unii Europejskiej, Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, z wyłączeniem
państw, które restrukturyzują lub restrukturyzowały swoje zadłużenie zagraniczne
w ciągu ostatnich 5 lat,
3) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone
gwarancją lub poręczeniem udzielonym przez podmioty wymienione w pkt 1, do
wysokości zabezpieczenia,
4) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone
zastawem na prawach wynikających z papierów wartościowych, których emitentami są
podmioty wymienione w pkt 1, do wysokości zabezpieczenia,
5) wierzytelność lub udzielone zobowiązanie pozabilansowe są zabezpieczone kwotą
pieniężną, która została przeniesiona na własność i na rachunek instytucji
pieniądza elektronicznego do wysokości tej kwoty.
4. Zarząd instytucji pieniądza elektronicznego jest obowiązany niezwłocznie
zgłosić do KNB każdorazowe przekroczenie granicy 10% funduszy własnych tej
instytucji w odniesieniu do wierzytelności tej instytucji lub udzielonych przez
nią zobowiązań pozabilansowych obciążonych ryzykiem jednego podmiotu lub
podmiotów powiązanych kapitałowo lub organizacyjnie.
5. Instytucja pieniądza elektronicznego we własnym zakresie ustala i okresowo
weryfikuje wewnętrzne limity koncentracji wierzytelności według kryteriów
uwzględniających specyfikę ich działalności, a w szczególności sektor gospodarki
i region geograficzny, z zachowaniem obowiązujących limitów.
11. 6. W przypadku niespełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1, instytucja
pieniądza elektronicznego obowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym KNB.
Art. 52.
Instytucja pieniądza elektronicznego opracuje wewnętrzne procedury zarządzania
ryzykiem działalności określające limity podejmowanego ryzyka rynkowego, w tym w
szczególności ryzyka walutowego, ryzyka cen dłużnych i kapitałowych papierów
wartościowych i stopy procentowej oraz ryzyka płynności.
Art. 53.
1. Instytucja pieniądza elektronicznego i oddział zagranicznej instytucji
pieniądza elektronicznego mogą przetwarzać dane informatyczne za granicą na
podstawie zezwolenia KNB wydanego po uzyskaniu zgody odpowiedniego urzędu
nadzoru kraju, w którym ma nastąpić przetwarzanie danych informatycznych.
2. Zezwolenie może ustalać warunki, na jakich obowiązuje, uzasadnione względami
ochrony interesu klientów zainteresowanej instytucji pieniądza elektronicznego
lub oddziału zagranicznej instytucji pieniądza elektronicznego.
Art. 54.
1. Do postępowania naprawczego i likwidacji instytucji pieniądza elektronicznego
i oddziałów zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego stosuje się
odpowiednio przepisy art. 142 oraz art. 145-157e Prawa bankowego.
2. Uprawnienie do żądania upadłości instytucji pieniądza elektronicznego
przysługuje wyłącznie KNB.
Rozdział 6 Instrument pieniądza elektronicznego
Art. 55.
Przez umowę o instrument pieniądza elektronicznego bank albo instytucja
pieniądza elektronicznego zobowiązują się do udostępnienia posiadaczowi
pieniądza elektronicznego w zamian za środki pieniężne o nominalnej wartości
wydanego pieniądza elektronicznego.
Art. 56.
Umowa o instrument pieniądza elektronicznego powinna także określać:
1) informacje dotyczące urządzeń, za pośrednictwem których możliwe jest
udostępnienie posiadaczowi instrumentu pieniądza elektronicznego,
2) zasady i warunki nabycia przez posiadacza pieniądza elektronicznego,
3) minimalną wartość wykupu pieniądza elektronicznego, z zastrzeżeniem art. 60
ust. 2,
4) warunki i termin wykupu pieniądza elektronicznego przez bank albo instytucję
pieniądza elektronicznego na żądanie posiadacza,
5) zasady dokonywania zapłaty przy użyciu instrumentu pieniądza elektronicznego.
Art. 57.
Umowa o instrument pieniądza elektronicznego nie może ograniczyć
odpowiedzialności banku lub instytucji pieniądza elektronicznego wobec
posiadacza za utratę pieniądza elektronicznego lub szkodę wynikłą wskutek
nieprawidłowego wykonania operacji zleconych przez posiadacza, jeżeli przyczyną
utraty pieniądza elektronicznego lub nieprawidłowego wykonania operacji będzie
wadliwe funkcjonowanie urządzenia, na którego używanie bank lub instytucja
pieniądza elektronicznego wyraziły zgodę.
Art. 58.
1. Instrument pieniądza elektronicznego udostępniony posiadaczowi powinien
posiadać mechanizm uniemożliwiający przechowywanie pieniądza elektronicznego o
wartości większej niż równowartość w złotych 150 euro obliczana według średniego
kursu ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu wydania.
2. Pieniądz elektroniczny jest wydawany posiadaczowi tylko do wysokości kwoty
uprzednio wpłaconej gotówki lub środków na jego rachunku.
Art. 59.
1. Środki pieniężne przyjęte przez bank od posiadacza nie są wkładem pieniężnym
płatnym na żądanie lub z nadejściem oznaczonego terminu w rozumieniu art. 5 ust.
1 pkt 1 Prawa bankowego, jeżeli środki te są niezwłocznie wymienione na pieniądz
elektroniczny.
2. Od środków pieniężnych, o których mowa w ust. 1, banki nie odprowadzają
rezerwy obowiązkowej, o której mowa w art. 38 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
o Narodowym Banku Polskim (Dz.U. Nr 140, poz. 938, z 1998 r. Nr 160, poz. 1063,
z 2000 r. Nr 53, poz. 648, Nr 62, poz. 718 i Nr 119, poz. 1252, z 2001 r. Nr 8,
poz. 64, Nr 110, poz. 1189 i Nr 154, poz. 1784 i 1800 oraz z 2002 r. Nr 126,
poz. 1070 i Nr 141, poz. 1178).
Art. 60.
1. W okresie obowiązywania umowy o instrument pieniądza elektronicznego
posiadacz może żądać od banku albo instytucji pieniądza elektronicznego
wykupienia przechowywanego na nim pieniądza elektronicznego w wartości
nominalnej, w formie gotówkowej lub bezgotówkowej.
2. Bank lub instytucja pieniądza elektronicznego są obowiązane wykupić pieniądz
elektroniczny przechowywany na instrumencie pieniądza elektronicznego o wartości
nie mniejszej niż równowartość w złotych 5 euro obliczana według średniego kursu
ogłaszanego przez NBP obowiązującego w dniu wykupu.
Art. 61.
Posiadacz zawiadamia niezwłocznie bank lub instytucję pieniądza elektronicznego
o utracie instrumentu pieniądza elektronicznego w trybie określonym w umowie.
Art. 62.
1. Bank oraz instytucja pieniądza elektronicznego zapewniają bezpieczeństwo w
zakresie przesyłania pieniądza elektronicznego, wprowadzając rozwiązania
uniemożliwiające zniekształcenie lub pozyskiwanie przez osoby nieuprawnione
informacji o czynnościach i rozliczeniach prowadzonych z posiadaczem.
2. Bank oraz instytucja pieniądza elektronicznego umożliwiają posiadaczowi, za
pomocą udostępnionego instrumentu pieniądza elektronicznego, identyfikację co
najmniej 5 ostatnich operacji zrealizowanych przy użyciu tego instrumentu oraz
stanu środków pozostających i przechowywanych na instrumencie pieniądza
elektronicznego.
3. Bank oraz instytucja pieniądza elektronicznego informują posiadacza o
sposobie oznaczenia miejsc, w których można dokonać ponownego zasilenia
instrumentu pieniądza elektronicznego.
Art. 63.
1. Odpowiedzialność banku lub instytucji pieniądza elektronicznego wobec
posiadacza, wynikająca z umowy o instrument pieniądza elektronicznego,
ograniczona jest do wartości pieniądza elektronicznego nabytego przez
posiadacza.
2. Umowa o instrument pieniądza elektronicznego może rozszerzyć odpowiedzialność
banku oraz instytucji pieniądza elektronicznego wobec posiadacza ponad
ograniczenie wynikające z ust. 1.
Art. 64.
1. Banki i instytucje pieniądza elektronicznego przekazują do NBP dane
dotyczące:
1) wartości wydanego pieniądza elektronicznego,
2) rodzajów i liczby wydanych instrumentów pieniądza elektronicznego,
3) liczby i wartości operacji przeprowadzonych przy użyciu instrumentów
pieniądza elektronicznego,
4) liczby i wartości operacji zasilenia instrumentów pieniądza elektronicznego,
5) zarejestrowanych prób przeprowadzenia i przeprowadzonych operacji
zmierzających do naruszenia lub obejścia przepisów prawa.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP, określi, w drodze rozporządzenia, sposób, zakres i terminy
wykonywania obowiązku określonego w ust. 1, kierując się potrzebą zapewnienia
NBP danych niezbędnych do dokonywania okresowych ocen rozliczeń pieniężnych.
3. Instytucje pieniądza elektronicznego przekazują do NBP dane niezbędne do
oceny ich sytuacji finansowej i ponoszonego przez nie ryzyka - w sposób, w
zakresie i w terminach ustalonych dla banków.
Rozdział 7 Przepisy szczególne
Art. 65.
Reklamę i promocję działalności polegającej na wydawaniu elektronicznych
instrumentów płatniczych oraz na rozliczaniu operacji dokonywanych z ich użyciem
może prowadzić wyłącznie podmiot uprawniony do wykonywania takiej działalności
na podstawie ustawy lub podmiot działający w imieniu i na rzecz podmiotu
uprawnionego.
Art. 66.
Agent rozliczeniowy oraz instytucja pieniądza elektronicznego obowiązani są
przeciwdziałać wykorzystywaniu swojej działalności do celów mających związek z
przestępstwem, o którym mowa w art. 299 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks
karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 i Nr 128, poz. 840, z 1999 r. Nr 64, poz. 729 i Nr
83, poz. 931, z 2000 r. Nr 48, poz. 548, Nr 93, poz. 1027 i Nr 116, poz. 1216
oraz z 2001 r. Nr 98, poz. 1071), lub w celu ukrycia działań przestępczych.
Przepisy art. 107 i 108 Prawa bankowego stosuje się odpowiednio.
Art. 67.
1. System autoryzacji i rozliczeń może prowadzić wyłącznie agent rozliczeniowy.
2. Przepisy rozdziału 3, z wyjątkiem art. 17 ust. 3 i 4, oraz przepisy art. 20,
art. 21 i art. 27, ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczności rozrachunku
w systemach płatności i systemach rozrachunku papierów wartościowych oraz
zasadach nadzoru nad tymi systemami (Dz.U. Nr 123, poz. 1351) w zakresie nadzoru
sprawowanego przez Prezesa NBP nad systemami płatności stosuje się odpowiednio
do systemów autoryzacji i rozliczeń prowadzonych przez agentów rozliczeniowych
niebędących bankami.
3. Agent rozliczeniowy prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej.
4. Do wniosku, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy wymienionej w ust. 2,
dołącza się program działalności agenta rozliczeniowego na okres co najmniej 3
lat, wskazujący, że spółka będzie w stanie wywiązywać się ze swoich zobowiązań
wobec akceptantów.
5. Kapitał zakładowy agenta rozliczeniowego nie może być niższy od równowartości
w złotych 1 000 000 euro, obliczanej według średniego kursu ogłaszanego przez
NBP, obowiązującego w dniu wydania zgody, o której mowa w art. 16 ustawy
wymienionej w ust. 2.
6. Akcje agenta rozliczeniowego mogą być obejmowane wyłącznie za wkłady
pieniężne.
7. Obejmowane akcje muszą być pokryte w całości przed zarejestrowaniem spółki
lub podwyższeniem kapitału zakładowego spółki.
Art. 68.
1. Wydawcy elektronicznych instrumentów płatniczych mogą wymieniać pomiędzy sobą
informacje o posiadaczach nienależycie wykonujących umowy o elektroniczny
instrument płatniczy.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, w przypadku posiadaczy będących osobami
fizycznymi zawierają następujące dane:
1) imię i nazwisko,
2) numer PESEL,
3) adres zamieszkania,
4) opis sposobu nienależytego wykonywania umowy.
3. Informacje, o których mowa w ust. 1, w przypadku posiadaczy niebędących
osobami fizycznymi zawierają:
1) nazwę (firmę), siedzibę i adres,
2) Numer Identyfikacji Podatkowej,
3) opis sposobu nienależytego wykonania umowy.
4. Informacje, o których mowa w ust. 1-3, może zbierać i udostępniać wydawcom
instytucja, o której mowa w art. 105 ust. 4 Prawa bankowego.
5. Agenci rozliczeniowi są obowiązani wymieniać pomiędzy sobą informacje o
akceptantach nienależycie wykonujących umowy lub z którymi rozwiązali z tego
powodu umowę.
6. Agenci rozliczeniowi obowiązani są udostępniać informacje, o których mowa w
ust. 5, na żądanie wydawców.
7. Informacje, o których mowa w ust. 5, zawierają:
1) w przypadku akceptantów będących osobami fizycznymi - dane, o których mowa w
ust. 2,
2) w przypadku akceptantów niebędących osobami fizycznymi - dane, o których mowa
w ust. 3
- a także opis przyczyn rozwiązania umowy lub uznania jej wykonania za
nie-należyte.
8. W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa lub przestępstwa skarbowego,
wydawcy i agenci rozliczeniowi zawiadamiają prokuratora lub inny organ powołany
ścigania tych przestępstw. Do zawiadomienia dołącza się niezbędne informacje lub
dokumenty, w szczególności określone w ust. 1-3.
9. W przypadku, o którym mowa w ust. 8, wydawcy i agenci rozliczeniowi powinni
podjąć współpracę z organami powołanymi do ścigania przestępstw lub przestępstw
skarbowych.
Art. 69.
1. Jeżeli strony nie sporządziły zapisu na sąd polubowny, na żądanie posiadacza,
sprawy związane z wydawaniem i używaniem elektronicznych instrumentów
płatniczych rozpoznawane są przez sądy polubowne wskazane przez ministra
właściwego do spraw instytucji finansowych, chyba że pozwany sprzeciwi się temu
nie później niż w odpowiedzi na pozew.
2. Minister właściwy do spraw instytucji finansowych, po zasięgnięciu opinii
Prezesa NBP, w drodze rozporządzenia, wskaże sądy polubowne właściwe do
rozpoznawania spraw związanych z wydawaniem i używaniem elektronicznych
instrumentów płatniczych, uwzględniając charakter spraw, które będą rozpatrywane
przez te sądy i kierując się potrzebą zapewnienia sprawnego przebiegu
postępowania.
Art. 70.
1. Posiadacz albo akceptant może upoważnić odpowiednio wydawcę lub agenta
rozliczeniowego do reprezentowania jego interesów jako pokrzywdzonego w
postępowaniu karnym.
2. W przypadku określonym w ust. 1 upoważniony podmiot powinien działać z
zachowaniem najwyższej staranności.
3. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w razie upoważnienia tego samego podmiotu do
reprezentowania dwóch lub więcej pokrzywdzonych w postępowaniu karnym, których
interesy są sprzeczne.
Rozdział 8 Przepisy karne
Art. 71.
1. Kto wydaje elektroniczny instrument płatniczy wbrew warunkom określonym w
ustawie, podlega grzywnie do 5 000 000 złotych lub karze pozbawienia wolno-ści
do lat 3 albo obu tym karom łącznie.
2. Jeżeli przedmiotem czynu określonego w ust. 1 jest instrument pieniądza
elektronicznego, sprawca podlega grzywnie do 5 000 000 złotych i karze
pozbawienia wolności do lat 3.
3. Karom przewidzianym w ust. 1 albo 2, podlega odpowiednio także ten, kto
wydaje elektroniczny instrument płatniczy wbrew warunkom określonym w ustawie,
działając w imieniu lub w interesie osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Art. 72.
1. Kto wbrew obowiązkom określonym w ustawie nie udziela NBP wymaganych
informacji albo udziela ich w sposób niezgodny z przepisami prawa, podlega
grzywnie do 1 000 000 złotych.
2. Tej samej karze podlega, kto dopuszcza się czynu określonego w ust. 1,
działając w imieniu lub w interesie osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej.
Art. 73.
Kto wbrew przepisom ustawy reklamuje lub promuje działalność polegającą na
wydawaniu elektronicznych instrumentów płatniczych oraz rozliczaniu operacji
dokonywanych z ich użyciem, podlega grzywnie do 1 000 000 złotych lub karze
pozbawienia wolności do roku.
Rozdział 9 Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i przepisy
końcowe
Art. 74.
W ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r. Nr 72,
poz. 665, Nr 126, poz. 1070, Nr 141, poz. 1178, Nr 144, poz. 1208 i Nr 153, poz.
1271) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 4:
a) w pkt 4 dwukrotnie użyte wyrazy „gotówki i” zastępuje się wyrazami „gotówki
lub”,
b) w pkt 5 dodaje się lit. e) w brzmieniu: „e) jest wyrażona w jednostkach
pieniężnych.”;
2) w art. 5 ust. 1 pkt 6a i w ust. 3 wyrazy „ , rozliczanie i umarzanie
pieniądza elektronicznego” zastępuje się wyrazami „instrumentu pieniądza
elektronicznego”;
3) w art. 105 w ust. 1 w pkt 2 dodaje się lit. m) w brzmieniu:
„m) wydawców elektronicznych instrumentów płatniczych niebędących bankami w
zakresie określonym ustawą z dnia 12 września 2002 r. o elektronicznych
instrumentach płatniczych (Dz.U. Nr 169, poz. 1385).”.
Art. 75.
W ustawie z dnia 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu wprowadzaniu do obrotu
finansowego wartości majątkowych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych
źródeł (Dz.U. Nr 116, poz. 1216, z 2001 r. Nr 63, poz. 641 oraz z 2002 r. Nr 25,
poz. 253, Nr 32, poz. 299, Nr 41, poz. 365, Nr 74, poz. 676, Nr 89, poz. 804, Nr
141, poz. 1178 i Nr 144, poz. 1204) w art. 2 pkt 1 po wyrazach „oddziały banków
zagranicznych” stawia się przecinek i dodaje wyrazy „instytucje pieniądza
elektronicznego, oddziały zagranicznych instytucji pieniądza elektronicznego
oraz agenci rozliczeniowi, prowadzący działalność na podstawie ustawy z dnia 12
września 2002 r. o elektronicznych instrumentach płatniczych (Dz.U. Nr 169, poz.
1385)”.
Art. 76.
Podmioty niebędące bankami, prowadzące działalność polegającą na wydawaniu kart
płatniczych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, obowiązane są do
dokonania zgłoszenia do NBP, o którym mowa w art. 15 ust. 1, w terminie 3
miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 77.
Agenci rozliczeniowi niebędący bankami i nieprowadzący systemu w rozumieniu
ustawy, o której mowa w art. 67 ust. 2, w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w
życie niniejszej ustawy przekażą NBP dokumenty, o których mowa w art. 17 ust. 2
ustawy, o której mowa w art. 67 ust. 2.
Art. 78.
Do elektronicznych instrumentów płatniczych wydanych przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe, nie dłużej jednak niż
przez 12 miesięcy od dnia jej wejścia w życie.
Art. 79.
1. Ustawa wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia.
2. Przepisy ustawy dotyczące instytucji pieniądza elektronicznego stosuje się od
dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.
